Ένα από τα άγνωστα προβλήματα υγείας που επηρεάζει 4 αγόρια προς 1 κορίτσι είναι η εγκόπριση. Με τον όρο αυτό δηλώνεται η σκόπιμη (ή μη) ή επαναλαμβανόμενη κένωση του εντέρου σε ακατάλληλα μέρη (για παράδειγμα, στα ρούχα ή στο πάτωμα). Το πρόβλημα συχνά συνδέεται με τη δυσκοιλιότητα.
«Είναι πιο συχνό φαινόμενο στα αγόρια σε σχέση με τα κορίτσια. Η αναλογία είναι 4 (αγόρια) προς 1 (κορίτσι). Οι παραπάνω αριθμοί ενδέχεται να μην είναι ακριβείς λόγω του ότι πολλοί γονείς κρύβουν το πρόβλημα γιατί το θεωρούν ντροπή.
Το παιδί που έχει εγκόπριση νιώθει ντροπή…» εξηγεί ο Μιχάλης Παγώνης Χειρούργος Παίδων.
Τα 2 είδη εγκόπρισης
Η εγκόπριση μπορεί να είναι πρωτοπαθής ή δευτεροπαθής. Τα παιδιά με πρωτοπαθή εγκόπριση δεν έχουν αποκτήσει ποτέ έλεγχο των σφιγκτήρων του εντέρου μέχρι την ηλικία των 4 ετών, ενώ τα παιδιά με δευτεροπαθή εγκόπριση έχουν αποκτήσει τον έλεγχο αυτόν τουλάχιστον για ένα χρόνο πριν παρουσιαστούν τα επεισόδια εγκόπρισης.
Ένα άλλο σύστημα κατηγοριοποίησης που έχει προταθεί διακρίνει τρεις τύπους εγκόπρισης:
α) Ο πιο συνήθης τύπος εγκόπρισης είναι η ανασταλτική εγκόπριση, η οποία καλύπτει το 80-95% όλων των περιπτώσεων εγκόπρισης. Η ανασταλτική εγκόπριση εμφανίζεται μετά από έντονη δυσκοιλιότητα και χαρακτηρίζεται από υδαρείς απώλειες, ελαφρά χρωματισμένες, οι οποίες λερώνουν τα εσώρουχα του παιδιού. Ο τύπος αυτός ονομάζεται επίσης εγκόπριση από υπερεκχείλιση.
β) Ο δεύτερος τύπος εγκόπρισης χαρακτηρίζεται από χρόνια διάρροια, η οποία ενδέχεται να προκαλείται λόγω άγχους.
γ) Ο τρίτος τύπος εγκόπρισης χαρακτηρίζεται από σκόπιμη απόθεση των κοπράνων σε ακατάλληλα μέρη. Σε αυτή την περίπτωση, η εγκόπριση αποτελεί ένα μέσο «χειρισμού» του περιβάλλοντος από το παιδί και ενδέχεται να εμφανίζεται στα πλαίσια εναντιωτικής προκλητικής διαταραχής ή διαταραχή της διαγωγής.
Η χρόνια δυσκοιλιότητα μπορεί να προκληθεί όταν το παιδί αποφεύγει συστηματικά την αφόδευση
Αν η διαδικασία αυτή προκαλεί άγχος ή είναι επώδυνη για το παιδί, τότε στην προσπάθεια του να την αποφύγει, συγκρατεί τα κόπρανα, τα οποία δημιουργούν μια συμπαγή στήλη στο έντερο και καθιστούν ακόμα πιο οδυνηρή τη διαδικασία της αφόδευσης. Αν αυτή η κατάσταση συνεχιστεί για πολύ καιρό, τότε είναι δυνατόν το έντερο να ειδοποιεί όλο και λιγότερο το παιδί, με αποτέλεσμα να αδρανεί η ικανότητα του παιδιού να πραγματοποιεί τις σωστές κινήσεις του εντέρου και να εμφανίζεται εγκόπριση.
Αντίθετα, η σκόπιμη απόθεση κοπράνων σε ακατάλληλα μέρη πολλές φορές εμφανίζεται στα πλαίσια της εναντιωτικής προκλητικής δια-ταραχής και συνδέεται με τη γενικότερη ψυχοσυναισθηματική κατάσταση του παιδιού. Πάντως, η εγκόπριση σπάνια εμφανίζεται ως μεμονωμένο πρόβλημα. Στις περισσότερες περιπτώσεις, εμφανίζεται στα πλαίσια κάποιας άλλης ψυχιατρικής διαταραχής.
Πώς πρέπει να την αντιμετωπίσουμε;
Η αντιμετώπιση της εγκόπρισης συνήθως περιλαμβάνει ένα συνδυασμό ιατρικής αγωγής και συμπεριφορικών παρεμβάσεων, προκειμένου να μάθει το παιδί να αδειάζει τακτικά το έντερο έτσι ώστε να αποκατασταθεί το μέγεθος και η λειτουργία του Ο παιδίατρος θα αξιολογήσει την κατάσταση, θα αποκλείσει πιθανά παθολογικά αίτια και θα καταστρώσει ένα πρόγραμμα για τη λύση του προβλήματος.
Πρώτη προτεραιότητα είναι η καταπολέμηση της δυσκοιλιότητας. Μόνο όταν εξαλειφθεί η ένταση του ορθού, θα αποκατασταθεί η ομαλότητα των κενώσεων και θα λήξει η εγκόπριση.
Στη συνέχεια, το παιδί χρειάζεται να ακολουθήσει ένα σταθερό πρόγραμμα αφόδευσης, προκειμένου να μάθει να αναγνωρίζει τις ενδείξεις που εκπέμπει το έντερο και να πραγματοποιεί τις σωστές κινήσεις. Κατά τη διάρκεια της προσπάθειας, το παιδί χρειάζεται τη στήριξη και την υπομονή των γονέων του, καθώς η διαδικασία αυτή ενδέχεται να είναι οδυνηρή για το ίδιο και να έχει συνδεθεί με δυσάρεστα συναισθήματα, με αποτέλεσμα την τάση αποφυγής της τουαλέτας.
Η συμπεριφορά των γονιών είναι εξίσου σημαντικός παράγοντας για την αντιμετώπιση της εγκόπρισης
Οι γονείς θα πρέπει να είναι υποστηρικτικοί και να αποφεύγουν τις κυρώσεις.
• Φροντίστε να επαινείτε το παιδί και να ανταμείβετε τις προόδους του.
• Ενθαρρύνετε το παιδί να κάθεται μόνο του στην τουαλέτα έστω για λίγα λεπτά. Η καλύτερη στιγμή είναι μετά τα γεύματα ή αμέσως μετά το πρωινό ξύπνημα.
• Όταν η δυσκοιλιότητα βελτιωθεί, τηρήστε ένα ημερολόγιο, στο οποίο θα σημειώνετε τις «επιτυχημένες ημέρες» με ένα αστέρι ή ένα αυτοκόλλητο.
• Όταν επιτευχθεί ο στόχος, το παιδί θα πρέπει να λάβει κάποια ανταμοιβή (όχι απαραίτητα υλική).
Αν η εγκόπριση προκύπτει από «παιχνίδια ισχύος», φροντίστε να θέσετε τέλος στις συγκρούσεις, ώστε να εξαλειφθούν οι λόγοι αντίδρασης και αντίστασης του παιδιού σας. Μπορείτε να συζητήσετε το θέμα με το παιδί, είτε μόνοι σας είτε με την παρέμβαση του γιατρού. Μερικές φορές απαιτείται πιο εντατική συμβουλευτική εξηγεί η ψυχολόγος παιδοψυχολόγος Αλεξάνδρα Καππάτου.
Διαβάστε επίσης:
Καλοκαίρι και εγκυμοσύνη: Γιατί είναι σημαντικό να εκμεταλλευτείτε αυτή την περίοδο
